Zakończyły się obchody 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau [FOTO]

Zakończono obchody 80. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau. W tym symbolicznym dniu, ustanowionym przez ONZ jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, w Brzezince i Oświęcimiu uczczono pamięć ponad 1,1 miliona ofiar zamordowanych w tym obozie zagłady. W uroczystościach wzięło udział 50 ocalałych więźniów oraz przedstawiciele wielu państw, w tym prezydent Polski Andrzej Duda.

Miejsce masowej eksterminacji

Masowa eksterminacja Żydów w Auschwitz-Birkenau rozpoczęła się w 1942 roku, po powstaniu drugiego obozu w Brzezince, oddalonego o trzy kilometry od Auschwitz I. Apogeum tych zbrodni miało miejsce między majem a sierpniem 1944 roku, kiedy w komorach gazowych Birkenau ginęły głównie Żydzi z Węgier. Symbolicznym znakiem pamięci o ofiarach był wagon kolejowy ustawiony w bramie wjazdowej do Birkenau, przez którą wjeżdżały transporty skazanych na zagładę.

Polska jako strażnik pamięci

Podczas uroczystości prezydent Andrzej Duda przypomniał o szczególnej roli Polaków w pielęgnowaniu pamięci o ofiarach Holokaustu:
„My, Polacy, na których ziemi Niemcy zbudowali przemysł zagłady, dzisiaj jesteśmy strażnikami pamięci. W pewnym sensie kontynuujemy misję przyjętą przez rotmistrza Witolda Pileckiego, który dobrowolnie trafił za druty obozu Auschwitz, by poznać zbrodnie, jakich dopuszczają się okupanci, a potem uciec, by poinformować o tym świat” – powiedział prezydent Duda.

Prezydent podkreślił, że Polska dba o miejsca zbrodni z czasów II wojny światowej, aby pamięć o ofiarach była przestrogą przed kolejnymi katastrofami ludzkości.

Tragiczne liczby i dramat wyzwolenia

Podczas wyzwolenia obozu przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 roku, żołnierze zastali około 7 tysięcy wycieńczonych więźniów, którzy nie zostali ewakuowani przez Niemców. Szacuje się, że w Auschwitz zamordowano około 1,1 miliona osób, głównie Żydów, ale także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i innych narodowości.

Apel ocalałych i ostrzeżenie dla przyszłych pokoleń

Podczas obchodów ocaleni więźniowie wystosowali apel do młodych ludzi:
„Bądźcie szczególnie wyczuleni na wszelkie przejawy nietolerancji ze względu na kolor skóry, wyznanie czy orientację seksualną”.

Słowa te były przypomnieniem o potrzebie walki z nienawiścią i uprzedzeniami, które mogą prowadzić do tragedii podobnych do Holokaustu.

Współczesne wyzwania i refleksje

Przewodniczący Światowego Kongresu Żydów, Ronald Lauder, porównał tragiczne wydarzenia wojenne do współczesnych zagrożeń.
„Teraz znowu daje się odczuć nienawiść do Żydów, a 7 października 2023 roku znowu zginęli Żydzi, po ataku Hamasu” – mówił Lauder, nawiązując do aktualnych wydarzeń.

Historia i pamięć – podsumowanie uroczystości

Dyrektor Muzeum Auschwitz, Piotr M. Cywiński, w swoim wystąpieniu podkreślił różnicę między historią a pamięcią:
„Historia to fakty, natomiast pamięć jest kwestią tożsamości”. Zwrócił uwagę, że pamięć o przeszłości pomaga w rozumieniu teraźniejszości i wyborze właściwej drogi:
„Pamięć boli, pomaga, naprowadza, ostrzega, utożsamia i zobowiązuje. Bez pamięci nie masz historii, odniesienia, jaką drogę wybrać. Bez pamięci, to wrogowie wymyślą ci pamięć”.

Symboliczne zakończenie obchodów

Obchody zakończyły się modlitwą za ofiary Holokaustu oraz zapaleniem zniczy. Szczególny moment nastąpił, gdy znicz składał Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy – jego gest spotkał się z gromkimi brawami od zgromadzonych.

Obchody w Auschwitz-Birkenau były nie tylko hołdem dla ofiar, ale także ostrzeżeniem, aby pamięć o przeszłości stała się fundamentem budowania lepszego świata.